Việc xác định nhu cầu hỗ trợ đặc thù và xây kế hoạch giáo dục cá nhân thuộc chuyên môn của các chuyên gia và theo quy định hiện hành. Bài này về những gì giáo viên lớp thường làm được trong phạm vi của mình.
Trong một lớp bốn mươi học sinh thường có vài em cần hỗ trợ khác với phần còn lại — vì khó khăn trong đọc viết, vì khó tập trung, vì khiếm khuyết giác quan, hoặc vì các lý do khác.
Phản ứng thường gặp của giáo viên là: tôi không có chuyên môn và không có thêm người. Cả hai đều đúng, và vẫn còn nhiều thứ làm được — phần lớn không đòi nguồn lực gì thêm.
Hai loại điều chỉnh, đừng lẫn
Điều chỉnh cách học và cách thể hiện — giữ nguyên yêu cầu về nội dung, đổi cách tiếp cận. Ví dụ: cho thêm thời gian, cho dùng máy tính bỏ túi ở phần không nhằm luyện tính, cho trả lời miệng thay vì viết, in đề cỡ chữ lớn.
Loại này nên dùng rộng rãi. Nó không hạ chuẩn — nó gỡ bỏ một rào cản không liên quan tới điều đang được đánh giá.
Điều chỉnh yêu cầu — thay đổi chính nội dung hoặc mức độ cần đạt. Loại này thuộc kế hoạch giáo dục cá nhân và cần được quyết theo quy trình có chuyên gia và gia đình tham gia, không do một giáo viên tự quyết.
Phân biệt được hai loại này giải quyết phần lớn băn khoăn "làm vậy có công bằng với các em khác không": loại thứ nhất là công bằng, vì nó làm cho bài kiểm tra đo đúng thứ nó định đo.
Các điều chỉnh làm được ngay trong tiết
Chia nhiệm vụ thành các bước rõ, mỗi bước một dòng. Có ích cho em gặp khó khăn về tổ chức công việc, và có ích cho cả lớp.
Viết yêu cầu lên bảng, không chỉ nói. Học sinh khó ghi nhớ lời nói hoặc nghe kém sẽ mất phần đầu của mọi nhiệm vụ nếu yêu cầu chỉ được nói một lần.
Cho thêm thời gian ở các bài không đo tốc độ.
Chỗ ngồi. Gần bảng, gần giáo viên, xa cửa sổ và cửa ra vào — một thay đổi không tốn gì và có tác dụng rõ với em khó tập trung.
Giảm lượng, giữ độ khó. Mười câu thay vì hai mươi, chọn các câu bao phủ đủ dạng. Học sinh vẫn gặp mọi nội dung, chỉ không phải lặp lại tới mức bỏ cuộc.
Cho phép cách thể hiện khác — sơ đồ, nói, ghi âm — khi mục tiêu là kiểm hiểu chứ không phải luyện viết.
Thiết kế tiết học giảm rào cản cho mọi người
Cách hiệu quả hơn việc điều chỉnh riêng cho từng em: thiết kế tiết học sao cho ít em cần điều chỉnh riêng.
Ba nguyên tắc:
Trình bày nội dung theo hơn một kênh — nói kèm viết, kèm hình, kèm ví dụ thao tác được.
Cho hơn một cách thể hiện kết quả khi mục tiêu cho phép.
Cho hơn một mức tham gia — nhiệm vụ có phần cơ bản mọi em làm được và phần mở rộng cho em làm nhanh.
Ba việc này không phải làm thêm cho một em; chúng là cách soạn bài cho cả lớp, và chúng giảm hẳn số lần phải xử lý riêng.
Hành vi: nhìn như một thông tin
Với học sinh có khó khăn, các hành vi gây gián đoạn thường có chức năng: tránh một nhiệm vụ quá khó, thoát khỏi một tình huống quá tải giác quan, hoặc tìm sự chú ý.
Cách xử lý có tác dụng bắt đầu từ việc ghi lại: hành vi xảy ra lúc nào, trước đó là gì, sau đó là gì. Sau một hai tuần thường thấy một khuôn mẫu — và khuôn mẫu đó chỉ ra cách can thiệp.
Ví dụ thường gặp: hành vi xuất hiện đúng lúc chuyển sang phần viết. Lúc đó vấn đề là nhiệm vụ viết, không phải kỷ luật.
Và một điều nên có nếu làm được: một chỗ trong lớp hoặc gần lớp để em ra ngồi vài phút khi quá tải, được thoả thuận trước — không phải hình phạt mà là một lối thoát có kiểm soát.
Phối hợp với gia đình
Gia đình biết về con họ nhiều hơn bạn, và họ thường đã thử nhiều cách.
Hai câu hỏi đáng hỏi ngay từ đầu năm: ở nhà, cách nào giúp con làm được việc; và có điều gì thầy cô nên biết để hiểu con hơn.
Và khi liên hệ, nói cả điều em làm được. Nhiều phụ huynh của học sinh cần hỗ trợ chỉ nhận được tin khi có chuyện — điều đó làm họ phòng thủ, và việc phối hợp khó từ đó.
Giới hạn của giáo viên lớp và khi nào cần chuyển
Ba tình huống cần đưa ra ngoài phạm vi của mình: khi bạn nghi ngờ có khó khăn cần chuyên gia đánh giá; khi các điều chỉnh đã thử nhiều tuần mà không có tiến bộ; và khi có vấn đề về an toàn hoặc sức khoẻ.
Trong cả ba, việc của bạn là ghi lại những gì đã quan sát và đã thử — cụ thể, có thời điểm — rồi chuyển theo quy trình của trường. Bản ghi đó là thứ giúp người có chuyên môn làm việc được, và nó là phần đóng góp quan trọng nhất của giáo viên lớp trong chuỗi này.
Điều chỉnh cách học khác điều chỉnh yêu cầu thế nào?
Điều chỉnh cách học giữ nguyên nội dung cần đạt và chỉ gỡ rào cản không liên quan; điều chỉnh yêu cầu thay đổi chính mức cần đạt và phải theo quy trình có chuyên gia và gia đình.
Có công bằng với học sinh khác không?
Điều chỉnh cách học là công bằng, vì nó làm bài kiểm tra đo đúng thứ nó định đo thay vì đo một rào cản không liên quan.
Làm gì với hành vi gây gián đoạn?
Ghi lại hành vi xảy ra lúc nào, trước và sau đó là gì — sau một hai tuần thường thấy khuôn mẫu, và khuôn mẫu chỉ ra cách can thiệp.
Khi nào cần chuyển ra ngoài phạm vi của giáo viên lớp?
Khi nghi ngờ có khó khăn cần chuyên gia đánh giá, khi các điều chỉnh đã thử nhiều tuần không có tiến bộ, và khi có vấn đề an toàn hoặc sức khoẻ.
