Việc đưa thiết bị cá nhân vào lớp học được tranh luận theo kiểu nên hay không nên. Cách đặt vấn đề đó không dẫn tới đâu, vì bằng chứng không ủng hộ cả hai phía một cách tuyệt đối.
Câu hỏi dùng được hơn: dùng vào việc gì, ở lớp nào, và đánh đổi cái gì.
Bằng chứng nói gì, ở mức tổng quát
Vài kết luận tương đối ổn định qua nhiều nghiên cứu, dù mức độ khác nhau theo bối cảnh:
Bản thân việc có thiết bị không cải thiện kết quả học tập. Cấp phát thiết bị mà không đổi cách dạy thì phần lớn nghiên cứu không tìm thấy khác biệt đáng kể.
Tác dụng phụ thuộc vào cách dùng. Thiết bị dùng cho luyện tập có phản hồi tức thì, mô phỏng những thứ không quan sát được, và tra cứu có hướng dẫn — cho kết quả tốt hơn. Thiết bị dùng để thay sách giáo khoa bằng bản điện tử thì gần như không đổi gì.
Ghi chép bằng tay và bằng máy cho kết quả khác nhau. Một số nghiên cứu cho thấy ghi tay giúp nhớ và hiểu tốt hơn ở các nội dung khái niệm, có thể vì viết chậm hơn buộc người học phải chọn lọc và diễn đạt lại.
Thiết bị có kết nối làm giảm chú ý — không chỉ của người dùng mà cả của người ngồi cạnh. Đây là một trong những phát hiện nhất quán nhất.
Phân biệt các tình huống sử dụng
Một chính sách chung cho mọi tình huống là chính sách sai ở phần lớn tình huống. Bốn nhóm, với câu trả lời khác nhau:
Công cụ của môn học — phần mềm đồ hoạ, môi trường lập trình, phần mềm mô phỏng, thiết bị đo. Ở đây thiết bị là nội dung, không phải phương tiện hỗ trợ.
Luyện tập có phản hồi — làm bài và biết đúng sai ngay. Đây là tình huống có bằng chứng tốt nhất.
Tra cứu và tìm kiếm thông tin — có giá trị khi có hướng dẫn về cách đánh giá nguồn; ít giá trị khi không có.
Thay thế giấy bút — ghi chép, đọc tài liệu. Đây là nhóm có lợi ích ít rõ ràng nhất và chi phí cao nhất.
Chi phí ẩn
Bốn khoản thường không có trong đề án:
Thay thế và sửa chữa. Thiết bị trong môi trường học đường hỏng nhanh, và vòng đời thường ngắn hơn dự tính.
Hạ tầng mạng. Ba mươi thiết bị cùng kết nối trong một phòng là một yêu cầu khác hẳn so với mạng văn phòng.
Thời gian của giáo viên — chuẩn bị bài với thiết bị mất nhiều thời gian hơn, ít nhất trong giai đoạn đầu, và thời gian đó phải lấy từ đâu đó.
Thời gian lớp học mất vì sự cố kỹ thuật. Khoản này nhỏ mỗi lần và cộng lại thì đáng kể.
Vấn đề công bằng: hai chiều
Đây là phần cần cân nhắc kỹ nhất và thường bị đơn giản hoá.
Chiều thứ nhất: mô hình để học sinh mang thiết bị của mình tới lớp tạo ra chênh lệch nhìn thấy được ngay trong phòng học, và nó gắn với hoàn cảnh gia đình.
Chiều thứ hai: trường không dùng thiết bị nào cũng có thể làm tăng khoảng cách — vì học sinh có điều kiện vẫn tiếp cận các công cụ đó ở nhà, còn học sinh khác thì không có nơi nào khác.
Hai chiều này dẫn tới cùng một kết luận thực tế: nếu dùng thì nhà trường nên cung cấp, dùng tại lớp, dưới hướng dẫn — thay vì để mỗi gia đình tự lo.
Ba mô hình quản lý
Thiết bị dùng chung theo tiết — một bộ cho cả trường, mượn theo lịch. Chi phí thấp nhất, phù hợp khi thiết bị chỉ cần cho một số hoạt động cụ thể. Nhược điểm: cần lịch và cần thời gian phát thu.
Phòng máy — mô hình cũ nhưng vẫn hợp lý cho các môn cần công cụ chuyên dụng.
Mỗi học sinh một thiết bị — chi phí cao nhất, và chỉ đáng khi cách dạy thật sự được thiết kế lại quanh nó. Nếu không thì nó là mô hình đắt nhất cho lợi ích ít nhất.
Khung ra quyết định cho một trường
Năm câu hỏi, theo thứ tự:
Vấn đề dạy học nào chúng ta đang muốn giải? Nếu không trả lời được câu này thì dừng lại — mọi dự án bắt đầu từ thiết bị chứ không từ vấn đề đều kết thúc ở tình trạng thiết bị nằm trong tủ.
Có cách rẻ hơn không? Nhiều vấn đề có giải pháp không cần công nghệ.
Giáo viên có được chuẩn bị không — và chuẩn bị về cách dạy, không chỉ về cách bấm nút.
Chúng ta sẽ biết nó có tác dụng bằng cách nào? Đặt trước một cách đo, dù đơn giản.
Nếu không hiệu quả thì dừng thế nào? Câu này ít ai hỏi, và nó là lý do nhiều dự án kéo dài sau khi đã rõ là không chạy.
Một nguyên tắc chung
Công nghệ khuếch đại cách dạy đang có. Một tiết học được thiết kế tốt thì thiết bị làm nó tốt hơn; một tiết học mà học sinh thụ động thì thiết bị làm họ thụ động theo cách mới.
Nên thứ tự đúng là đổi cách dạy trước, rồi mới hỏi công nghệ nào hỗ trợ được — chứ không phải ngược lại.
Có thiết bị thì kết quả học tập có tốt hơn không?
Bản thân việc có thiết bị không cải thiện kết quả — cấp phát mà không đổi cách dạy thì phần lớn nghiên cứu không tìm thấy khác biệt đáng kể.
Tình huống nào có bằng chứng tốt nhất?
Luyện tập có phản hồi tức thì, mô phỏng những thứ không quan sát được, và công cụ chuyên dụng của chính môn học.
Vấn đề công bằng nên hiểu thế nào?
Hai chiều: để học sinh mang thiết bị của mình tạo chênh lệch trong lớp, nhưng không dùng gì cũng có thể tăng khoảng cách — nên nếu dùng thì trường cung cấp và dùng tại lớp.
Câu hỏi đầu tiên khi cân nhắc đầu tư là gì?
Vấn đề dạy học nào chúng ta đang muốn giải — mọi dự án bắt đầu từ thiết bị chứ không từ vấn đề đều kết thúc ở tình trạng thiết bị nằm trong tủ.
